Wat is de Piotroski-score?
Joseph Piotroski, professor boekhouden, publiceerde in 2000 een eenvoudige test: negen ja/nee-vragen over winst, schulden en efficiëntie, telkens tegenover het vorige boekjaar. Elke ja is een punt. Bedrijven met een hoge score bleken in zijn onderzoek gezonder te evolueren dan bedrijven met een lage score.
Het origineel is gemaakt voor beursgenoteerde bedrijven, met een kasstroomtabel en het aantal aandelen. Een Belgische kmo legt die niet neer. Daarom passen we drie regels aan en laten we regels zonder gegevens weg. De score staat er daarom als "x op y": y is het aantal regels dat we voor dat bedrijf echt konden berekenen.
De negen regels
| Regel | Wat we bekijken | Rubrieken | In orde als |
|---|---|---|---|
| Winst | winst na belastingen | 9904 | positief |
| Kasstroom | winst plus afschrijvingen | 9904 + 630 | positief |
| Rendement | bedrijfsresultaat tegenover het balanstotaal | 9901 ÷ 20/58 | het stijgt |
| Winst uit de werking | bedrijfsresultaat tegenover het resultaat voor belastingen | 9901, 9903 | bedrijfsresultaat positief en minstens de helft |
| Langlopende schulden | schulden op meer dan een jaar tegenover het balanstotaal | 17 ÷ 20/58 | ze dalen of gelijk blijven |
| Liquiditeit | vlottende activa tegenover kortetermijnschulden | 29/58 ÷ 42/48 | ze stijgt |
| Kapitaalinbreng | inbreng of kapitaal | 10/11 (of 10 + 11) | het niet stijgt |
| Brutomarge | brutomarge in procent van de omzet (of in euro zonder omzet) | 9900, 70 | ze stijgt |
| Omzet tegenover de balans | omzet gedeeld door het balanstotaal | 70 ÷ 20/58 | het stijgt (vervalt zonder omzet) |
Wat we aanpassen tegenover het origineel
Kasstroom
Kmo’s leggen geen kasstroomtabel neer. We nemen winst plus afschrijvingen als benadering van de kasstroom uit de werking.
Winst uit de werking
Piotroski vergelijkt kasstroom en winst. Wij kijken of de winst uit de eigen werking komt en niet vooral uit financiële opbrengsten, zoals bij een bedrijf dat vooral van beleggingen leeft.
Kapitaalinbreng
In plaats van het aantal aandelen kijken we naar de inbreng (rubriek 10/11). Ontbreekt die, dan kijken we of het eigen vermogen meer groeit dan de winst die in het bedrijf bleef.
Omzet
In het verkort en microschema is de omzet niet verplicht. Dan vergelijken we de brutomarge in euro en valt de regel over omzet tegenover de balans weg.
Voorbeeld: Bakkerij De Zoete Korst
We vergelijken de fictieve bakkerij in 2025 met 2024. Elke rij leest van links naar rechts: vorig jaar, dit jaar, en of de regel in orde is.
| Regel | 2024 | 2025 | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| Winst | € 24.000 | ✓ in orde | |
| Kasstroom positief | € 69.000 | ✓ in orde | |
| Rendement stijgt | 7,1 % | 8 % | ✓ in orde |
| Winst komt uit de werking | 100 % | ✓ in orde | |
| Minder langlopende schulden | 34,3 % | 30 % | ✓ in orde |
| Liquiditeit stijgt | 1,22 | 1,27 | ✓ in orde |
| Geen kapitaalinbreng | € 20.000 | € 20.000 | ✓ in orde |
| Brutomarge daalt | 46,8 % | 46,3 % | ✕ niet in orde |
| Omzet tegenover de balans stijgt | 1,55 | 1,64 | ✓ in orde |
De bakkerij haalt 8 op 9. De naam van een regel zegt wat er gebeurde: "Brutomarge daalt" met een kruisje, niet "Brutomarge stijgt".
Hoe lees je de score?
- Vanaf 75 % van de regels in orde: draait sterk.
- Tot 40 %: draait zwak. Daartussen: draait behoorlijk.
- De score gaat over beweging: een bedrijf dat al jaren stabiel en sterk draait, kan een jaar middelmatig scoren omdat weinig nog stijgt. Kijk daarom ook naar het verloop over de jaren.
- Met minder dan vijf berekenbare regels tonen we geen score.
Gezond en draait goed
Solide balans (gezonde zone bij Altman) en de meeste kwaliteitsregels in orde.
Gezond, maar draait matig
Sterke balans, maar de werking verbetert niet, of de winst komt vooral van elders. Typisch voor een bedrijf dat vooral van zijn reserves leeft.
Draait goed, maar zwakkere balans
De werking verbetert, maar de balans zit in de grijze of kwetsbare zone. Vaak een jong of snel groeiend bedrijf.
Zwakkere balans en draait matig
Beide wijzen in de verkeerde richting: verdient aandacht.
De kerncijfers eronder
| Kerncijfer | Formule | Zo lees je het |
|---|---|---|
| Rendement op ingezet kapitaal | bedrijfsresultaat ÷ (eigen vermogen + langlopende schulden) | hoeveel de werking opbrengt op het geld dat erin zit |
| Stabiliteit | schommeling van de brutomarge over 3 tot 5 jaar, bedrijfsresultaat elk jaar positief | stabiel of schommelt |
| Nettoschuld ÷ EBITDA | (17 + 42/43 − geldmiddelen) ÷ (bedrijfsresultaat + afschrijvingen) | onder 2 is laag; nettokas als er meer geld is dan financiële schulden |
| Interestdekking | bedrijfsresultaat ÷ interesten (650, anders 65) | hoe vaak de werking de interesten betaalt |
| Investeringen | aanschaffingen vaste activa (8029 + 8169) ÷ brutomarge | hoeveel van de marge opnieuw in het bedrijf gaat |
| Blijft in het bedrijf | (winst − uitkering) ÷ winst over 5 jaar | het deel van de winst dat niet uitgekeerd wordt |
Grenzen
- Het is een indicatie op basis van de neergelegde jaarrekening, geen advies. Betaalgedrag, recente gebeurtenissen en borgstellingen zitten er niet in.
- Voor holdings en vastgoedvennootschappen (NACE 64.2 en 68.2) tonen we geen score: hun balans bestaat vooral uit deelnemingen of gebouwen.
- Een jaar met een grote investering of een uitzonderlijke opbrengst kan de score een jaar doen schommelen.