Liquiditeit: kan het bedrijf zijn rekeningen betalen?

Wat is liquiditeit?

Een bedrijf kan winst maken en toch in de problemen komen als het geld te laat binnenkomt. Liquiditeit vergelijkt wat binnen het jaar geld wordt (voorraden, vorderingen, geld op de bank) met wat binnen het jaar betaald moet worden (leveranciers, belastingen, lonen, kortlopende leningen).

Het is een momentopname op de balansdatum. Een bedrijf met een seizoen, zoals een ijsjesverkoper of een speelgoedwinkel, kan op een andere dag van het jaar een heel ander beeld geven.

Liquiditeit berekenen: de twee formules

De liquiditeit in enge zin laat de voorraden weg, omdat die niet altijd snel en tegen de volle waarde te verkopen zijn. Ze heet daarom ook quick ratio of acid test. Voor handel en productie met veel voorraad is het verschil tussen beide ratio's groot; voor een dienstverlener zonder voorraad zijn ze gelijk. De rubrieknummers volgen het officiële schema van de jaarrekening.

Voorbeeld: Bakkerij De Zoete Korst

De fictieve bakkerij heeft € 190.000 vlottende activa: € 45.000 voorraad (bloem, verpakking, afgewerkte producten), € 85.000 te innen bij klanten en € 60.000 op de bank. Binnen het jaar moet ze € 150.000 betalen: € 30.000 aflossingen van leningen, € 70.000 aan leveranciers en € 50.000 aan belastingen, lonen en sociale bijdragen.

1. Stap 1

   Current ratio

   Deel alle vlottende activa door de kortetermijnschulden.

   € 190.000 ÷ € 150.000 = 1,27
2. Stap 2

   Liquiditeit in enge zin

   Trek eerst de voorraad af en deel dan opnieuw.

   (€ 190.000 − € 45.000) ÷ € 150.000 = € 145.000 ÷ € 150.000 = 0,97

Met voorraad kan de bakkerij haar kortetermijnschulden 1,27 keer betalen. Zonder voorraad zakt dat net onder 1. Voor een bakkerij is dat minder erg dan het lijkt: brood en gebak worden elke dag verkocht, de voorraad draait snel om.

Wat is een goede liquiditeit?

Vuistregels die Nummo gebruikt voor de current ratio:

• Onder 1: minder vlottende middelen dan kortetermijnschulden. Het bedrijf moet rekenen op nieuwe inkomsten of krediet.
• Tussen 1 en 1,5: voldoende, maar krap.
• Tussen 1,5 en 3: gezond.
• Boven 3: ruim voldoende. Veilig, maar er kan ook veel geld stil liggen.

Voor de liquiditeit in enge zin geldt 1 als richtpunt. Het blijven vuistregels die per sector verschillen. Een supermarkt krijgt contant geld van klanten en betaalt leveranciers later, en werkt daardoor vaak met een current ratio onder 1 zonder problemen. Een bouwbedrijf met lange betaaltermijnen heeft meer buffer nodig.

Waar moet je op letten?

• Vorderingen tellen voor hun volle bedrag, ook als een klant misschien niet betaalt.
• Een krediet dat de bank niet opzegt, maakt een lage ratio minder erg. Dat zie je niet in de jaarrekening.
• Kijk samen met het werkkapitaal: de ratio zegt hoeveel keer, het werkkapitaal hoeveel euro buffer.

Reken het zelf uit

Wil je de liquiditeit berekenen van een ander bedrijf? Vul dan de drie cijfers uit zijn jaarrekening in. De velden starten met het voorbeeld van de bakkerij.