Wat is een negatief eigen vermogen?
Het eigen vermogen (rubriek 10/15) is wat overblijft als je van alles wat het bedrijf bezit de schulden en voorzieningen aftrekt. Het bestaat uit de inbreng of het kapitaal, de reserves en de overgedragen winst of het overgedragen verlies.
Maakt een bedrijf verlies, dan komt dat verlies in rubriek 14 (overgedragen verlies) en gaat het van het eigen vermogen af. Zijn de opgestapelde verliezen groter dan de inbreng en de reserves samen, dan wordt het eigen vermogen negatief: de schulden zijn dan groter dan alles wat het bedrijf bezit.
Voorbeeld: een fictieve traiteur
Een fictieve traiteur heeft voor € 180.000 activa: keukenmateriaal, een bestelwagen, voorraad en geld op de bank. Daartegenover staan € 205.000 schulden: € 90.000 langlopende leningen en € 115.000 aan leveranciers, belastingen en lonen. Het eigen vermogen is dus € -25.000.
- Alles wat het bedrijf bezit
- Schulden op meer dan een jaar
- Schulden op ten hoogste een jaar
Dat gebeurde niet in één jaar. Het eigen vermogen zakte van € 40.000 in vier jaar tot onder nul, omdat de traiteur elk jaar verlies maakte.
Wat betekent het, en wat niet?
- Het is geen faillissement. Een bedrijf is failliet als het op duurzame wijze ophoudt te betalen en zijn krediet geschokt is. Zolang de rekeningen betaald worden, kan een bedrijf met een negatief eigen vermogen blijven werken.
- Het is wel een teken dat de buffer op is. Nieuwe verliezen worden rechtstreeks gedragen door de schuldeisers.
- De context telt. Een jonge vennootschap die investeert en nog opstartverliezen heeft, is iets anders dan een bedrijf dat al jaren verlies maakt. Soms staan er leningen van de eigenaars tegenover die achtergesteld zijn aan andere schulden.
- Voor vennootschappen verbindt de wet er een procedure aan: de alarmbelprocedure.
De alarmbelprocedure
Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) verplicht het bestuur om de aandeelhouders in te lichten en te laten beslissen als het netto-actief te laag wordt. Het netto-actief ligt dicht bij het eigen vermogen; de wet schrijft voor de berekening enkele correcties voor.
BV (artikel 5:153 WVV)
Wanneer het netto-actief negatief dreigt te worden of negatief is geworden, moet het bestuursorgaan de algemene vergadering bijeenroepen.
- binnen twee maanden nadat het bestuur dit vaststelde of had moeten vaststellen
- de vergadering beslist over de ontbinding of over maatregelen om de continuïteit te verzekeren
- het bestuur verantwoordt zijn voorstellen in een bijzonder verslag
- hetzelfde geldt als niet langer vaststaat dat de BV haar schulden de komende twaalf maanden kan betalen
NV (artikel 7:228 WVV)
Wanneer het netto-actief gedaald is tot minder dan de helft van het kapitaal, moet de raad van bestuur de algemene vergadering bijeenroepen.
- binnen twee maanden na de vaststelling
- de vergadering beraadslaagt over de ontbinding en eventueel over andere maatregelen
- het bestuur verantwoordt zijn voorstellen in een bijzonder verslag
- zakt het netto-actief onder een vierde van het kapitaal, dan kan de ontbinding beslist worden met een vierde van de stemmen (artikel 7:229)
Volgt het bestuur de procedure niet, dan kan het aansprakelijk gesteld worden: de wet vermoedt dat schade van derden voortvloeit uit dat verzuim, tenzij het tegendeel bewezen wordt.
Deze pagina geeft algemene informatie over de wet en is geen juridisch of fiscaal advies. De precieze regels en uitzonderingen staan in het WVV. Wie zelf met deze situatie te maken heeft, bespreekt ze best met een boekhouder, bedrijfsrevisor of advocaat.
Hoe wordt een eigen vermogen weer positief?
In jaarrekeningen zie je vooral deze bewegingen terug:
- Winst maken: elke euro winst die in het bedrijf blijft, verkleint het overgedragen verlies.
- Nieuwe inbreng of een kapitaalverhoging door bestaande of nieuwe aandeelhouders.
- Een schuld omzetten in eigen vermogen, bijvoorbeeld een lening van een aandeelhouder die wordt ingebracht.
- Een kwijtschelding van schulden door een schuldeiser, die als opbrengst geboekt wordt.